IP- en IK-eisen voor noodverlichting binnen, buiten en in vochtige ruimtes

Bij de keuze van noodverlichting gaat de aandacht vaak naar lichtopbrengst en pictogramgrootte. Toch is de beschermingsgraad minstens zo belangrijk. Noodverlichting moet in alle omstandigheden blijven functioneren, of dat nu in een droge kantoorruimte, een parkeerdek of een zwembad is. Hiervoor bestaan twee belangrijke aanduidingen: IP (stof- en waterdichtheid) en IK (slagvastheid).

IP-classificaties uitgelegd

Eerste cijfer: bescherming tegen vaste voorwerpen en stof

CijferBescherming
0Geen bescherming
1Beschermd tegen voorwerpen groter dan 50 mm (bv. hand)
2Beschermd tegen voorwerpen groter dan 12,5 mm (bv. vinger)
3Beschermd tegen voorwerpen groter dan 2,5 mm (bv. gereedschap, dikke draad)
4Beschermd tegen voorwerpen groter dan 1 mm (draad, kleine schroef)
5Stofbeschermd: binnendringen van stof beperkt, werking niet verstoord
6Stofdicht: volledige bescherming tegen stof

Tweede cijfer: bescherming tegen vocht en water

 
CijferBescherming
0Geen bescherming
1Beschermd tegen verticaal vallende druppels
2Beschermd tegen druppels onder hoek tot 15°
3Beschermd tegen gesproeid water tot 60°
4Beschermd tegen spatwater uit alle richtingen
5Beschermd tegen waterstralen (spuitmond)
6Beschermd tegen krachtige waterstralen
7Beschermd tegen onderdompeling tot 1 meter, 30 minuten
8Beschermd tegen langdurige onderdompeling (fabrieksafspraken)
9KBeschermd tegen hogedruk- en stoomreiniging (vaak in automotive)

IK-classificaties uitgelegd

De IK-waarde geeft aan hoe goed een armatuur bestand is tegen mechanische schokken. De test gebeurt door een gewicht te laten vallen op het product, waarbij de slagenergie in joule (J) wordt gemeten.

IK-waardeSlagenergie (Joule)VoorbeeldbelastingToepassing
IK00Geen beschermingGeen bescherming
IK010,15 JKleine slag met licht objectBinnen, geen risico op stoten
IK020,20 JIets zwaarder klein objectBinnenruimtes zonder belasting
IK030,35 J200 g vallend van 14 cmBeschermd tegen lichte stoten
IK040,50 J200 g vallend van 25 cmBeschermd tegen gemiddelde belasting
IK050,70 J200 g vallend van 35 cmRedelijk slagvast
IK061,00 J500 g vallend van 20 cmBeschermd tegen hardere stoten
IK072,00 J500 g vallend van 40 cmGoede slagvastheid, basis vandalismebestendig
IK085,00 J1,7 kg vallend van 29,5 cmHoge slagvastheid, parkeergarages, sporthallen
IK0910,00 J5 kg vallend van 20 cmZeer hoge slagvastheid
IK1020,00 J5 kg vallend van 40 cmMaximale bescherming, volledig vandalismebestendig

Toepassing per omgeving

Binnenruimtes (kantoren, gangen, vergaderzalen)

  • IP20–IP30 is vaak voldoende.

  • IK-waarde minder kritisch, IK02–IK05 volstaat.

Vochtige ruimtes (badkamers, technische ruimtes, koel- en vriescellen)

  • Minimaal IP44 vanwege spatwater.

  • In koel- en vriescellen is IP65 beter vanwege condens en reiniging.

  • IK07 of hoger aanbevolen voor industriële omgevingen.

Buiten (parkeerdekken, gevels, buitenterreinen)

  • Minimaal IP65, bij open parkeerdekken vaak IP66–67.

  • Slagvastheid is belangrijk: IK08–IK10 tegen vandalisme en zware omstandigheden.

Zwembaden en natte omgevingen

  • Minimaal IP65, vaak IP67 door chloor en hoge vochtigheid.

  • Armaturen moeten bestand zijn tegen corrosie.

  • IK08 of hoger aanbevolen door intensief gebruik en kans op stoten.

Veelgemaakte fouten

  • Te lage IP-klasse gebruiken in vochtige of buitenruimtes, waardoor armaturen vroegtijdig defect raken.

  • IK-waarde onderschatten in parkeerdekken of sporthallen, met beschadiging door stoten of vandalisme als gevolg.

  • Vergeten om reiniging mee te nemen: hogedrukspuiten en schoonmaakmiddelen vereisen vaak IP65 of hoger.

Samenvatting

  • IP gaat over stof- en waterdichtheid.

  • IK gaat over slagvastheid.

  • Binnen volstaat vaak IP20–30, maar buiten en vochtige ruimtes vereisen hogere klassen.

  • Voor parkeerdekken, koelcellen en zwembaden is minimaal IP65 en IK08 aanbevolen.